افتخار شیشه ای!

 این روزها موضوع «سرقت علمی» که همان تعبیر غیر محترمانه استفاده از مقالات و تولیدات علمی دیگران،عدم ارجاعات اصولی آنها و ارایه آن در ژورنال های معتبر علمی به اسم فرد جاعل می باشد، موجب جنجال فراوانی در جامعه علمی کشور گردیده است.

سابقه این نوع سرقت ها به امروز و دیروز بر نمی گردد و چند سالی است که تحقیقات و مقاله های علمی بسیاری از دانشجویان و نخبگان علمی کشور به انحای مختلف جعل شده اند. اما آنچه که باعث شده تا رخوت، بی تفاوتی و سکوت چند ساله جامعه علمی نسبت به این موضوع حساس شکسته شود آن است که موضوع از محدوده مرزهای داخلی فراتر رفته و شأن، اعتبار و آبروی علمی کشور را در عرصه های بین المللی به شدت تهدید نموده است. به نمونه های زیر توجه کنید:

 - محققان دانشگاه تگزاس اخیراً طی گزارشی اعلام نمودند که کپی برداری از آثار علمی و تحقیقاتی با درجات مختلفی صورت می گیرد. اما در فاحش ترین کپی برداری ها توسط ایرانیان، بالغ بر 85 درصد مقالات علمی متعلق به 5 مقاله دیگر از سایر محققان بوده که از هریک بین 15 تا 30 درصد کپی برداری شده و گویی مقاله، تکه های به هم وصل شده از تحقیقات سایر محققان بوده است. (روزنامه جام جم،7/8/87)

 - نشریه نیچر نیز در آخرین شماره خود آورده است که از میان مقالات کپی برداری شده در دنیا که از سوی پایگاه اطلاعاتی شناسایی آثار کپی برداری و تقلب های علمی موسوم به DejaVU منتشر شده است، بسیاری از موارد به مقالات، وبلاگ ها و گروه های فارسی زبان در ایران تعلق دارند. (روزنامه جام جم،7/8/87)

 می توان این گونه تصور کرد که گزارش یاد شده یا سایر گزارش های این چنینی مغرضانه است.می توان گفت چون سرقت های صورت گرفته، تعداد زیادی از کل تولیدات علمی کشور را تشکیل نمی دهد، پس نباید نگران بود و فعلاً موضوع، خیلی حاد نشده است.می توان دلخوش بود که در گزارش های منتشر شده در مورد تقلب های علمی، اسم دانشمند نماهای کشورهای مختلف جهان بیشتر از ایران است و فعلاً ما در ساحل امن هستیم. اما نباید فراموش کرد که تعداد کم تقلب های بر ملا شده نه تنها قبح عمل را از بین نمی برد بلکه آبرو و حیثیت علمی یک کشور را نیز زیر سؤال خواهد برد.